Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Mapa z paleolitu?

6 sierpnia 2009, 08:48

W ciągu wielu wieków mapy stały się częścią naszej codzienności. Pierwsze powstały dużo wcześniej, niż mogłoby się wydawać. Niezależny archeolog Paul Bahn twierdzi, że posługiwali się nimi już członkowie społeczeństw myśliwsko-zbieraczych. Jak bowiem trafialiby do konkretnej jaskini, skoro od dawna tu nie bywali, a roślinność zmieniła wszystko nie do poznania?


Ci, co skaczą, przeżywają

22 grudnia 2015, 12:26

Larwy pasożytniczej błonkówki Bathyplectes anurus nie skaczą dla zabawy, skaczą, by znaleźć zacienione miejsce i przetrwać.


Kopernikit – nowy minerał zidentyfikowany na meteorycie Morasko

22 kwietnia 2026, 11:26

Ręka do góry, kto wie, czym jest kopernikit. Otóż kopernikit wygląda tak: K(Ti7Cr)O16. I tak jak na zdjęciu. A jest to ni mniej, ni więcej, a nowy minerał, którego nazwę zaakceptowała Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej.


Przeciwcukrzycowy olej z pestek granatu

28 sierpnia 2009, 17:19

Spożywanie oleju z pestek granatu może zapobiec rozwojowi cukrzycy typu 2. Dowiodły tego badania na myszach, które karmiono wysokotłuszczową paszą (British Journal of Nutrition).


Cząstki kosmiczne dostarczą wskazówek nt. budowy piramid

19 stycznia 2016, 12:36

Już wkrótce międzynarodowy zespół naukowców ma się zająć analizą cząstek kosmicznych z wnętrza Łamanej Piramidy Snofru. Specjaliści liczą, że w ten sposób uda się ustalić, jak ją skonstruowano.


Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze

8 czerwca 2026, 11:52

W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.


Prototyp tyranozaura

18 września 2009, 11:53

Amerykańscy naukowcy odkryli na północnym wschodzie Chin miniaturowy "prototyp" tyranozaura. Choć był 100-krotnie mniejszy od swego następcy, już przed 125 mln lat miał wszystkie jego flagowe cechy. Paul Sereno z Uniwersytetu Chicagowskiego przyznaje, że nigdy wcześniej nie spotkał się z takim zjawiskiem.


NASA pracuje nad elektrycznym samolotem pasażerskim

10 lutego 2016, 06:29

NASA prowadzi program, którego celem jest opracowanie niedużego samolotu pasażerskiego o napędzie elektrycznym. Proponowany samolot nazwano Sceptor od Scalable Convergent Electric Propulsion Technology and Operations Research


Po co świni lustro

9 października 2009, 08:38

Jeśli dać świniom okazję do zapoznania się z działaniem lustra, później większość z nich skorzysta z odbijającego się w nim obrazu, by znaleźć pożywienie. Świadczy to o stosunkowo wysokim poziomie świadomości (Animal Behaviour).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk